Je doctoraat presenteren in 20 minuten: hoe begin je eraan?

“Eén van de beste presentaties die ik in coronatijden heb gezien.” De zin komt uit het juryrapport, na de doctoraatsverdediging van Elien Bellon (KU Leuven). Haar onderzoek gaat over metacognitie in de rekenontwikkeling van lagereschoolkinderen. In twintig minuten moet ze haar doctoraat uitleggen voor een jury en een divers publiek. Hoe begin je aan zoiets?

Wanneer het zweet op haar voorhoofd staat, roept ze de hulp van The Floor is Yours in. Ze stuurt ons het volgende bericht:

“Ik volgde reeds een workshop bij jullie en las jullie fantastische boek. Ik verdedig binnenkort mijn doctoraat en de universiteit liet me weten dat ik dit online moet doen.
Ik geef graag presentaties, maar vind zo’n online presentatie best spannend. Normaal krijg ik veel energie van een echt publiek voor mij te zien. Hoe pak ik dit best aan bij een online presentatie?”

We prikken een moment voor een sessie. Elien bezorgt me vooraf een audiopitch waarin ze kort haar onderzoek uitlegt.

Ik merk al snel dat ze alles in huis heeft om te scoren: passie voor haar onderzoek en een interessant verhaal. Alleen is er nog werk om dat verhaal helder te krijgen.

Tijdens de eerste sessie geef ik haar de volgende tips mee:

  1. Ontwikkel een nieuwe verhaallijn.
    Vergelijk een presentatie met een reisverslag. Zelf heb je de neiging om chronologisch alles in detail te vertellen, maar het publiek wil enkel een selectie met highlights. Laat je thesis of paper dus even links liggen en start met een wit blad om een nieuwe verhaallijn uit te tekenen.
  2. Focus op een doel.
    Wat wil je bereiken met je presentatie? Vaak lijkt het doel om zoveel mogelijk te vertellen op een zo kort mogelijke tijd. Maar Elien’s doel is om de jury een helder beeld te geven van haar onderzoek en hen te overtuigen dat haar aanpak waardevol is.
  3. Begin met een simpele versie van je verhaal.
    In de intro moet het publiek al meteen te horen krijgen waar je naartoe wilt en wat de uitdaging precies is. Dus voordat je samen met hen de diepte in duikt, leg je eerst het plan uit.
  4. Maak het concreet.
    Elien’s onderzoek gaat over rekenvaardigheden bij kinderen in de lagere school, en specifiek over metacognitie. Ze geeft een algemene definitie van de term, maar zolang je als publiek niet duidelijk snapt wat het betekent, blijft het niet hangen. Geef dus eerst een voorbeeld of een concrete toepassing en nadien pas een definitie.

Het resultaat

Elien gaat met de tips aan de slag. Volgens de richtlijnen van de universiteit moet ze haar presentatie vooraf opnemen op video. Ze beslist om een animatievideo te maken, met een eigen avatar die het onderzoek uitlegt. Ze gebruikt daar de tool Powtoon voor.

De dag van de online verdediging krijgen de jury en het publiek de video te zien, waarna een vragenronde volgt. Benieuwd naar de reacties!

Wat vindt de jury?

De eerste reactie van de jury is meteen lovend: ‘Je moet je zeker inschrijven voor presentatiewedstrijden, want je hebt het heel goed gebracht, zowel qua inhoud als vormgeving. Het is heel begrijpelijk, ook voor leken.’

Ook collega’s en externen zijn enthousiast over de video. Ze snappen nu eindelijk het volledige plaatje van het onderzoek. Via sociale media krijgt Elien plots een pak nieuwe volgers. Ze ontvangt mails met specifieke vragen over haar onderzoek.

Elien: ‘Ik viel van mijn stoel van de hoeveelheid berichtjes van mensen die me via Twitter hadden gevonden. Ze vroegen waar ze meer over het onderzoek konden lezen. Door te werken met de animatievideo trok ik de aandacht. Ik heb er heel veel tijd in gestoken, maar ik zou het opnieuw doen. Als nu iemand me vragen stelt over mijn onderzoek, dan geef ik hen de link naar de video.’

De tip van Elien

Welke tip zou Elien aan onderzoekers geven? ‘Je moet durven zeggen: “Ik denk er zo over.” Want anders gaat je boodschap verloren. Ik vond het in het begin moeilijk om een taal te gebruiken die in mijn ogen zwart-wit was, terwijl ik honderden nuances wilde leggen. Ik heb ontdekt dat je die nuance tijdens de vragenronde in je antwoorden kunt leggen.’

Moet jij binnenkort ook een online presentatie geven?

In ons nieuwste boek ‘Hoe presenteer je online?‘ vind je praktische tips waar je meteen mee aan de slag kunt gaan. Wens je liever een workshop te volgen of een persoonlijke coaching? Laat het ons weten.

-----------------------------------------------------------
4 extra tips & tricks voor onderzoekers
-----------------------------------------------------------