Wat mensen echt onthouden van je presentatie
Even eerlijk: hoeveel herinner jij je van de presentaties die je een week geleden zag?
Waarschijnlijk niet zo veel. Of misschien zelfs helemaal niets. Onderwijskundige Edgar Dale probeerde dat effect te vatten in de cone of learning (de leerpiramide): hoe concreter en actiever de leerervaring, hoe groter de kans dat er iets blijft hangen.
Conclusie van deze theorie: als je wilt dat je publiek iets onthoudt, werkt alleen lezen of luisteren minder goed dan kijken naar een demo. En je publiek zelf iets laten doen werkt nog beter.
Oké, wat heb je daaraan?
Uit de piramide blijkt al snel dat ‘leren’ meer is dan simpelweg passief naar slides kijken in de hoop dat er via een soort osmose iets in je brein sijpelt.
Als je presenteert, kan je je talk steeds een stap dieper in de piramide duwen. Elke volgende stap is beter dan de vorige: het verhoogt de betrokkenheid en er blijft meer hangen.
Voor presentaties zien die stappen er als volgt uit:
- Zet de belangrijkste boodschap op je slide, zodat het publiek die niet alleen hoort, maar ook kan lezen. Pas wel op dat je niet te veel op je slide zet, want dan luisteren ze niet meer naar wat je zegt en zorg je ervoor dat mensen niet dieper kunnen afdalen in de piramide..
- Slides als ondersteuning van je verhaal. Ontwerp je slides zodat ze het verhaal versterken, maar niet vervangen. Mensen luisteren dan naar jou om mee te zijn.
- Daal verder af in de piramide. Maak het concreet met foto’s en video. Een goed beeld verankert een idee sneller dan een alinea tekst.
- Laat echte dingen zien. Heb je het in je onderzoek over een plant, een materiaal, een toestel, een wetboek, een sport, een product? Neem het mee en toon het op het podium. Zoals deze golden oldie van Hans Rosling, waar hij inkomen visualiseert met vervoersmiddelen en ikeadozen.
- Geef een demo. Toon wat je ontwikkelde in actie. Kan het niet mee omdat je installatie veel te groot is? Gebruik dan een korte, duidelijke video waarin je het uitvoert of test.
- Laat mensen iets doen. Je kan twintig presentatietips lezen, maar pas wanneer je je presentatie brengt, voel je waar het wringt. Is er iets waardoor je mensen je project kunt laten beleven? Een oefening die ze kunnen uitvoeren? Iets wat ze zelf kunnen ondervinden?
- Laat het publiek samen denken. Geef een kleine uitdaging, laat mensen in duo’s of groepjes zelf tot ideeën en conclusies komen, en bespreek kort de inzichten.
- Laat hen zelf uitleggen of presenteren. Wie iets over jouw project in eigen woorden moet uitleggen aan een collega of in een kleine groep, ontdekt meteen wat die écht beheerst en waar nog werk aan is.
Hoeveel stappen haal jij?
Veel presentaties blijven hangen bij stap 1: slides vol tekst die worden voorgelezen. Dat voelt voor iedereen als tijdverlies.
Sommige onderzoekers raken gelukkig tot stap 3: een helder verhaal met sterke beelden. Dat is al een enorme sprong vooruit.
Maar elke stap dieper maakt je publiek actiever, aandachtiger, en vergroot de kans dat ze na afloop nog herinneren waar je talk over ging.
Dus, concreet advies
De volgende keer dat je een presentatie maakt: vraag jezelf dan af hoe ver je die presentatie kan duwen. Haal je:
- Stap 4 door iets mee te nemen op het podium?
- Stap 6 door het publiek iets te laten doen, kiezen, proeven, ruiken, stemmen, inschatten?
- Stap 7 met een mini-opdracht in groep?
Niet elke presentatie moet alle acht stappen coveren. Vaak heb je de tijd niet. Maar onthoud: hoe dieper je gaat, hoe meer je je publiek meeneemt. En hoe nuttiger (en leuker) je talk achteraf aanvoelt.
Wat wij er bij The Floor is Yours mee doen
Onze insteek is simpel: presenteren leer je door het te doen, in een veilige setting, met slimme structuur en heldere, persoonlijke feedback. Theorie helpt, maar enkel in combinatie door het echt te doen blijft het plakken. Tijdens onze workshop nemen we deelnemers doorheen de acht stappen.
Meer weten over onze workshops? Van Presenteren met Impact tot Hoe start je met wetenschapscommunicatie en veel meer? Bekijk de rest van onze website!